Close

De kracht van de familie: De invloed van familie op de daling van het kindertal in Europa, 1850-2013

Hoe komt het nu dat er in westerse samenlevingen zo’n enorme daling in het kindertal heeft plaatsgevonden? En waarom zijn er zulke grote landelijke en regionale verschillen? Wetenschappers hebben daar twee verklaringen voor gegeven. Ten eerste heeft men de rol van economische ontwikkeling benadrukt. Met de overgang naar een industriële samenleving  werd scholing belangrijker en het opvoeden van kinderen duurder. Ten tweede zijn culturele veranderingen zoals individualisering en secularisering genoemd. Toch zijn deze verklaringen niet afdoende. Engeland was bijv. een voorloper in de industriële revolutie maar niet in het proces van geboortebeperking. Evenzo hebben de meest individualistische landen vandaag de dag – de Scandinavische landen- te maken met een hernieuwde stijging van het kindertal. In deze lezing ga ik met u op zoek naar een nieuwe verklaring. Wat is de invloed van familierelaties op vruchtbaarheidsgedrag in Europa vanaf 1850? Familieleden kunnen op verschillende manieren invloed hebben op elkaars vruchtbaarheidsgedrag. Ze kunnen steun verlenen door bijvoorbeeld het werk van zwangere vrouwen te verlichten, kraamzorg voor pasgeborenen te bieden, of te helpen bij de opvang van jonge kinderen. Ze kunnen daarnaast invloed uitoefenen door kennis, informatie en voorkeuren rond kinderen krijgen door te geven. De mogelijkheden tot kennisoverdracht en het verlenen van steun zijn daarbij afhankelijk van de nabijheid en beschikbaarheid van familie. In deze lezing laat ik zien hoe we de rol van familierelaties bij kinderen krijgen in verleden en heden onderzoeken met behulp van interviews, enquêtes en historische databestanden.

Over de spreker