Close

Natuur en Techniek

Boterham met pindakaas: ontbijten met moderne materiaalkunde

De ontwikkeling van de mens heeft haar door steen, brons en ijzertijd geleid. Deze stadia van ontwikkeling worden interessant genoeg aangeduid met verschillende materialen. De groei in kennis van en vaardigheid met materialen gaat vandaag de dag door. In de moderne natuurkunde en scheikunde is het onderzoek van “zachte materialen” erg populair geworden. Deze materiaalgroep […]

Lees meer

Wetenschap in de praktijk

Wetenschappers worden vaak afgebeeld als eenzame geleerden die in momenten van inspiratie briljante ideeën genereren. Dat beeld is weinig motiverend voor leerlingen en studenten en ook ver verwijderd van de werkelijkheid. In deze lezing, die meer het karakter van een interactieve groepsles zou kunnen/moeten hebben, geef ik aan de hand van voorbeelden uit de huidige […]

Lees meer

Oceaanverzuring, het andere CO2-probleem

Verbranding van fossiele brandstoffen en ontbossing zorgen voor meer koolstofdioxide (CO2) in de lucht. Een deel daarvan blijft in de lucht en zorgt voor opwarming van de aarde. Zo’n 25 tot 30% wordt echter door de oceanen opgenomen, en ook daar leidt de CO2 tot problemen. Omdat CO2 (ook wel bekend als koolzuur) een zuur […]

Lees meer

De natuur als uitvinder

De natuur zit vol met dieren en planten waar de wetenschap met bewondering naar kijkt, omdat ze fantastische eigenschappen hebben. Een mooi voorbeeld zijn de pootjes van gekko’s. Die pootjes zitten vol met kleine haartjes, waarmee deze dieren zich goed vast kunnen zetten op allerlei oppervlakken. Ook laten ze weer gemakkelijk los. Hechting met een […]

Lees meer

De nieuwe kernenergie en haar nieuwe uitdagingen

Veel mensen denken dat de Fukushima-ramp het einde van de kernenergie heeft ingeluid. Niets is minder waar. Kernenergie blijft wereldwijd een belangrijke bron van elektriciteitsproductie, in ieder geval tot de tweede helft van deze eeuw. Maar zowel het type reactoren als de mondiale spreiding ervan zijn volop aan het veranderen. In deze lezing staan we […]

Lees meer

Alleen wat wordt geteld telt? De wetenschappelijke en economische representatie van biodiversiteit en ecosysteemdiensten

De bescherming van biodiversiteit is zeer sterk beïnvloed door wetenschappelijke methoden om biodiversiteit te tellen en meten. Deze kennis wordt gebruikt om biodiversiteit weer te geven, bijvoorbeeld in tabellen, rapporten, via afbeeldingen of op kaarten. Beleidsmakers en politici maken vaak gebruik van deze kennis en tabellen. Deze lezing biedt een kritisch perspectief op de technocratische […]

Lees meer

Plaat-tektoniek en de eeuwige verandering van het aardoppervlak

Sinds de jaren ’60 is duidelijk geworden dat het aardoppervlak bestaat uit grote platen, zoals de Afrikaanse, Euraziatische en Noord-Amerikaanse plaat, die ten opzichte van elkaar bewegen langs grote breukzones zoals mid-oceanische ruggen en subductiezones. Vooral in subductiezones gaat die beweging niet ongemerkt: er ontstaan enorme gebergtes zoals de Himalaya en het Tibetaans plateau, de […]

Lees meer

Telkens weer de regenboog ontrafelen

Zo’n 350 jaar geleden legde Isaac Newton het geheim van de regenboog bloot. In een inmiddels beroemd geworden experiment liet hij zien dat wit licht in werkelijkheid een mengel is van alle kleuren van de regenboog. Dit experiment vormde het startschot voor de ontwikkeling van de spectroscopie, het vakgebied dat de wisselwerking tussen licht en […]

Lees meer

Rekenen met moleculen

Levende cellen zoals bacteriën en gistcellen lijken door dezelfde emoties gedreven te worden als wij. Ze zijn kieskeurig in hun voedselkeuze, bang voor bepaalde chemicaliën, flirten met elkaar, werken met elkaar samen, maar bedriegen elkaar ook. Individuele cellen hebben geen neuraal netwerk zoals wij. Maar ze hebben wel een biochemisch netwerk dat bestaat uit biomoleculen […]

Lees meer